Làm IVF cần kiêng những gì? Lưu ý quan trọng!

Làm IVF cần kiêng những gì để tăng khả năng thành công? Đây là câu hỏi khiến nhiều người lo lắng ngay từ khi bắt đầu thực hiện. Thực tế, không cần kiêng khem quá mức, nhưng có những điều bắt buộc phải tránh trong từng giai đoạn.

Làm IVF cần kiêng những gì?

1. Kiêng rượu bia và đồ uống có cồn

Rượu bia có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng trứng, tinh trùng và sự ổn định nội tiết. Ở người mang thai, cồn làm giảm khả năng đáp ứng thuốc kích thích buồng trứng và có thể tác động tiêu cực đến môi trường nội mạc tử cung. Với người cung cấp tinh trùng, việc sử dụng rượu bia thường xuyên có thể làm giảm mật độ và chất lượng tinh trùng.

Nên ngưng rượu bia ít nhất 1–3 tháng trước khi thực hiện IVF và duy trì hạn chế hoàn toàn trong suốt quá trình điều trị, đặc biệt là giai đoạn chuyển phôi.

2. Hạn chế caffeine (cà phê, trà đặc, nước tăng lực)

Caffeine liều cao có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ của phôi và làm tăng nguy cơ co mạch nhẹ ở tử cung. Tuy nhiên, không bắt buộc phải cắt hoàn toàn.

Mức được xem là tương đối an toàn thường dưới 200mg caffeine/ngày (tương đương 1 ly cà phê nhỏ). Nếu có thể, nên giảm dần thay vì ngưng đột ngột để tránh mệt mỏi, đau đầu.

3. Không hút thuốc lá và tránh khói thuốc

Khói thuốc chứa nhiều chất oxy hóa làm suy giảm dự trữ buồng trứng và ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng. Hút thuốc còn liên quan đến tỷ lệ thất bại chuyển phôi cao hơn.

Quan trọng hơn, hút thuốc thụ động cũng có hại, vì vậy nên tránh môi trường nhiều khói thuốc trong toàn bộ quá trình điều trị.

4. Tránh thức khuya và thiếu ngủ kéo dài

Hormone sinh sản hoạt động theo nhịp sinh học. Việc ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm hoặc thường xuyên thức khuya có thể làm rối loạn trục nội tiết, ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và khả năng làm tổ.

Trong suốt quá trình IVF, nên duy trì 7–8 tiếng ngủ chất lượng mỗi đêm, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.

5. Không vận động mạnh sau chọc hút trứng và chuyển phôi

Sau chọc hút trứng, buồng trứng có thể còn nhạy cảm và dễ đau tức. Vận động mạnh, nhảy, chạy bộ cường độ cao hoặc tập gym nặng có thể gây khó chịu, thậm chí làm tăng nguy cơ xoắn buồng trứng (hiếm gặp nhưng có thể xảy ra).

Sau chuyển phôi, nên duy trì vận động nhẹ như đi bộ chậm. Không cần nằm bất động hoàn toàn, nhưng tránh bê vác nặng và tập luyện cường độ cao trong ít nhất 10–14 ngày.

6. Tránh ngâm nước nóng, xông hơi hoặc sauna

Nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến môi trường tử cung và quá trình làm tổ. Ngoài ra, người cung cấp tinh trùng cũng nên hạn chế tiếp xúc nhiệt độ cao kéo dài vì điều này có thể làm giảm chất lượng tinh trùng.

Trong thời gian kích trứng và sau chuyển phôi, nên tắm nước ấm vừa phải, tránh ngâm mình lâu trong bồn nước nóng.

7. Không tự ý dùng thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc

Một số thảo dược có thể chứa hoạt chất ảnh hưởng đến nội tiết hoặc tương tác với thuốc kích thích buồng trứng. Việc tự ý bổ sung có thể làm thay đổi đáp ứng điều trị mà không dễ nhận biết ngay.

Bất kỳ sản phẩm bổ sung nào cũng nên được tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi sử dụng.

8. Hạn chế thực phẩm sống, tái hoặc chưa tiệt trùng kỹ

Trong giai đoạn sau chuyển phôi, cơ thể cần hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Thực phẩm sống như gỏi, sashimi, trứng lòng đào hoặc sữa chưa tiệt trùng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn.

Nên ưu tiên thực phẩm nấu chín kỹ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình IVF.

9. Tránh căng thẳng kéo dài

Stress không trực tiếp “làm hỏng” chu kỳ IVF, nhưng mức cortisol cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến nội tiết và giấc ngủ. Quan trọng hơn, áp lực tâm lý có thể khiến quá trình chờ đợi trở nên nặng nề hơn.

Nên duy trì thói quen thư giãn nhẹ như thiền, đọc sách, đi bộ chậm hoặc trò chuyện với người thân để ổn định tinh thần.

10. Không thử thai quá sớm sau chuyển phôi

Việc thử thai quá sớm có thể cho kết quả âm tính giả hoặc dương tính giả do ảnh hưởng thuốc hỗ trợ nội tiết. Điều này dễ gây hoang mang và stress không cần thiết.

Thông thường, nên chờ đúng lịch xét nghiệm beta hCG theo chỉ định để có kết quả chính xác nhất.

11. Hạn chế quan hệ tình dục trong giai đoạn nhạy cảm

Sau chọc hút trứng và đặc biệt sau chuyển phôi, co bóp tử cung có thể tăng lên khi quan hệ. Vì vậy, nhiều bác sĩ khuyến nghị tạm kiêng trong khoảng 1–2 tuần, tùy tình trạng cụ thể.

Việc kiêng hoàn toàn bao lâu nên dựa trên hướng dẫn cá nhân hóa từ bác sĩ điều trị.

12. Không tự ý thay đổi hoặc ngừng thuốc trong phác đồ

IVF là một quy trình được kiểm soát chặt chẽ bằng thuốc nội tiết. Việc quên liều, ngưng thuốc sớm hoặc tự ý thay đổi giờ dùng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chu kỳ.

Nếu có tác dụng phụ hoặc lo lắng, nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ thay vì tự điều chỉnh.

Những điều KHÔNG cần kiêng quá mức khi làm IVF

Trong quá trình IVF, không ít người vì quá lo lắng mà tự đặt ra hàng loạt “luật kiêng” khắt khe. Tuy nhiên, kiêng quá mức đôi khi lại gây áp lực tâm lý không cần thiết. Dưới đây là những điều bạn không cần cực đoan hóa.

• Không cần nằm bất động sau chuyển phôi: Nghỉ ngơi ngày đầu là đủ, sau đó có thể đi lại nhẹ nhàng; phôi không “rơi ra” vì vận động bình thường.
• Không cần kiêng tắm gội: Một số người lo ngại tắm sẽ làm “lạnh tử cung” hoặc ảnh hưởng đến phôi. Tuy nhiên, tắm nước ấm nhẹ nhàng hoàn toàn an toàn. Điều cần tránh chỉ là ngâm mình lâu trong bồn nước quá nóng hoặc xông hơi nhiệt độ cao.
• Không cần nghỉ việc sau khi chuyển phôi: Nếu công việc nhẹ, không độc hại hay quá căng thẳng, bạn vẫn có thể làm việc bình thường.
• Không cần kiêng vận động hoàn toàn: Đi bộ, giãn cơ, yoga nhẹ tốt cho tuần hoàn; tránh tập nặng, bật nhảy, nâng tạ.
• Không cần kiêng thực phẩm bổ dưỡng (nếu không dị ứng): Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy thịt bò, hải sản hoặc một số thực phẩm “nóng” làm giảm khả năng làm tổ của phôi. Điều quan trọng là thực phẩm phải tươi, nấu chín kỹ và phù hợp với thể trạng. Kiêng quá dễ thiếu dinh dưỡng.
• Không nên tin tuyệt đối mẹo truyền miệng: Ăn dứa để “giữ phôi”, uống nước dừa để “mát tử cung” hay nằm gác chân cao nhiều giờ… đều là những kinh nghiệm truyền miệng chưa có cơ sở khoa học rõ ràng. Việc áp dụng những mẹo này có thể không gây hại nếu thực hiện vừa phải, nhưng không nên xem đó là yếu tố quyết định thành công của IVF.
• Không nên tự tạo áp lực phải hoàn hảo tuyệt đối: Căng thẳng vì sợ “lỡ ăn nhầm”, “lỡ đi lại nhiều” hay “lỡ làm việc hơi mệt” có thể khiến tâm lý trở nên nặng nề. IVF là một quá trình y khoa được kiểm soát bằng phác đồ thuốc và theo dõi sát sao. Những sinh hoạt bình thường, hợp lý thường không làm thay đổi kết quả. Giữ tinh thần ổn định và tin tưởng vào kế hoạch điều trị đôi khi quan trọng không kém việc kiêng khem.

IVF không đòi hỏi phải kiêng khem cực đoan, nhưng những điều chỉnh đúng thời điểm có thể tạo môi trường thuận lợi hơn cho quá trình làm tổ và phát triển của phôi. Quan trọng nhất vẫn là tuân thủ phác đồ điều trị và giữ tinh thần ổn định trong suốt hành trình.

Nếu bạn đang tìm kiếm sự đồng hành chuyên môn và tư vấn hướng dẫn lên cá nhân hóa trong quá trình IVF, AHC sẵn sàng hỗ trợ với đội ngũ giàu kinh nghiệm và quy trình chăm sóc toàn diện, giúp bạn yên tâm hơn ở từng giai đoạn điều trị.