IVF là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại, đã giúp hàng triệu người hiện thực ước mơ làm cha, mẹ. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ có thể được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý. Vậy để đăng ký làm IVF cần những thủ tục gì?
Nội dung bài viết
Các giấy tờ và hồ sơ cần chuẩn bị khi làm IVF
Để có thể thực hiện IVF, tùy trường hợp, tại Việt Nam cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ, hồ sơ dưới đây:
Hồ sơ pháp lý bắt buộc
Tùy từng trường hợp, giấy tờ sẽ có sự khác nhau:
1. Giấy tờ tùy thân
- CCCD/CMND hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.
- CCCD/CMND hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.
2. Giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân
- Đối với vợ chồng hợp pháp: Giấy đăng ký kết hôn bản chính hoặc bản sao công chứng.
- Đối với phụ nữ độc thân: Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu cơ sở yêu cầu).
3. Đơn cam kết theo mẫu của bệnh viện
- Đơn đề nghị thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
- Cam kết tự nguyện làm IVF.
- Cam kết liên quan đến sử dụng tinh trùng/noãn hiến tặng (nếu có).
- Cam kết lưu trữ phôi, xử lý phôi dư (nếu có).
Hồ sơ khám và đánh giá sức khỏe sinh sản
Phần này quyết định bạn có đủ điều kiện bước vào chu kỳ IVF hay không.
1. Khám và xét nghiệm đối với nữ giới
Thông thường bao gồm:
- Xét nghiệm nội tiết sinh sản (FSH, LH, AMH, Estradiol…)
- Siêu âm tử cung – buồng trứng
- Đánh giá dự trữ buồng trứng
- Kiểm tra bất thường tử cung (nếu nghi ngờ)
2. Xét nghiệm đối với người nam
- Đánh giá chất lượng và mật độ tinh trùng
- Xét nghiệm nội tiết nam (khi cần)
☛ Tìm hiểu đầy đủ: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ để làm IVF
Thủ tục đăng ký làm IVF theo từng trường hợp
Tùy thuộc yếu tố pháp lý và hoàn cảnh cụ thể, hồ sơ đăng ký sẽ có những yêu cầu khác biệt. Vì vậy, trước khi bắt đầu, bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào để chuẩn bị đúng và đủ ngay từ đầu.
Dưới đây là thủ tục đăng ký làm IVF theo từng trường hợp cụ thể để bạn dễ dàng đối chiếu và chủ động hơn trong quá trình thực hiện.
1. Thủ tục đăng ký làm IVF cho vợ chồng hợp pháp
Về mặt pháp lý, pháp luật Việt Nam chỉ cho phép thực hiện IVF cho cặp đôi khi là vợ chồng hợp pháp (có đăng ký kết hôn theo quy định). Đây là nguyên tắc bắt buộc trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản nhằm:
- Đảm bảo việc thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đúng khuôn khổ pháp luật
- Xác định rõ ràng quan hệ cha – mẹ – con về mặt pháp lý
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đứa trẻ sau khi chào đời
- Hạn chế tranh chấp phát sinh liên quan đến quyền nuôi dưỡng, thừa kế hoặc trách nhiệm pháp lý
Trường hợp này, các cặp vợ chồng cần chuẩn bị:
- Phải có giấy đăng ký kết hôn hợp lệ bản sao (kèm theo bản chính để đối chiếu)
- Đơn tự nguyện thực hiện IVF do cả vợ và chồng ký tên.
2. Thủ tục đăng ký làm IVF cho phụ nữ độc thân
Theo quy định hiện hành, pháp luật Việt Nam cho phép phụ nữ độc thân được thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) bằng nguồn tinh trùng hiến tặng hợp pháp tại các cơ sở y tế được Bộ Y tế cấp phép.
Để thực hiện, người phụ nữ cần có đủ năng lực hành vi dân sự và cần chuẩn bị:
- Đơn đề nghị thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
- Cam kết tự nguyện điều trị.
- Cam kết về việc sử dụng tinh trùng hiến tặng và chấp nhận các quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người mẹ và đứa trẻ sau sinh.
3. Thủ tục đăng ký làm IVF cho cặp đôi chưa đăng ký kết hôn
Theo quy định pháp luật hiện hành, cặp đôi nam – nữ chung sống nhưng chưa đăng ký kết hôn không được thực hiện IVF với tư cách vợ chồng hợp pháp.
Trong trường hợp hai người mong muốn cùng đứng tên hồ sơ và xác lập quan hệ cha – mẹ – con hợp pháp ngay từ đầu, bắt buộc phải:
- Hoàn tất thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền;
- Xuất trình giấy đăng ký kết hôn khi làm hồ sơ tại cơ sở hỗ trợ sinh sản.
Nếu chưa đăng ký kết hôn, người phụ nữ chỉ có thể thực hiện IVF với tư cách phụ nữ độc thân và khi đó về mặt pháp lý, đứa trẻ chỉ xác lập quan hệ mẹ – con theo hồ sơ ban đầu.
4. Thủ tục đăng ký làm IVF vì mục đích nhân đạo
Pháp luật Việt Nam chỉ cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, nghiêm cấm hoàn toàn việc mang thai hộ vì mục đích thương mại.
Việc mang thai hộ phải đáp ứng đầy đủ điều kiện đối với cả hai bên: bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ.
Điều kiện đối với cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ:
- Có đăng ký kết hôn hợp pháp.
- Người vợ được cơ sở y tế xác nhận không thể mang thai và sinh con ngay cả khi đã áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
- Hai vợ chồng chưa có con chung.
- Đã được tư vấn đầy đủ về y tế, pháp lý và tâm lý.
- Có văn bản đề nghị và thỏa thuận mang thai hộ theo quy định.
Lưu ý: Pháp luật không cho phép người độc thân nhờ mang thai hộ.
Điều kiện đối với người mang thai hộ:
- Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng.
- Đã từng sinh con và có xác nhận đủ sức khỏe để mang thai hộ.
- Chỉ được mang thai hộ một lần trong đời.
- Nếu đã kết hôn, phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng.
- Thực hiện trên cơ sở tự nguyện, không vì mục đích thương mại.
Yêu cầu bắt buộc:
- Toàn bộ thỏa thuận mang thai hộ phải được lập thành văn bản và công chứng theo quy định pháp luật.
- Hồ sơ chỉ được tiếp nhận tại các cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật mang thai hộ được Bộ Y tế cho phép.
5. Thủ tục đăng ký làm IVF với các cặp đôi LGBT
Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa công nhận hôn nhân giữa những người cùng giới. Vì vậy:
- Cặp đôi LGBT không thể thực hiện IVF với tư cách “vợ chồng hợp pháp”.
- Không thể cùng đứng tên hồ sơ điều trị với tư cách hai người phối ngẫu.
- Không thể sử dụng tinh trùng/noãn của nhau trong khuôn khổ pháp lý của quan hệ hôn nhân (do không có đăng ký kết hôn hợp pháp được công nhận).
Tuy nhiên, vẫn có một số hướng tiếp cận hợp pháp:
Trường hợp đồng tính nữ: Một trong hai người có thể thực hiện IVF với tư cách phụ nữ độc thân, sử dụng tinh trùng hiến tặng hợp pháp, nếu đáp ứng đủ điều kiện y khoa và pháp lý.
Trường hợp đồng tính nam: Pháp luật Việt Nam hiện chưa cho phép mang thai hộ vì mục đích thương mại và cũng không có cơ chế pháp lý rõ ràng cho các cặp đôi đồng tính nam có con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản trong nước. Với trường hợp này, các cặp đôi cần thực hiện IVF tại quốc gia khác. Thông thường, quá trình này bao gồm việc sử dụng tinh trùng của một trong hai người, kết hợp với trứng hiến tặng và mang thai hộ hợp pháp theo quy định của quốc gia thực hiện.
Vì đây là nhóm trường hợp nhạy cảm về mặt pháp lý, để hạn chế rủi ro và đảm bảo mọi thủ tục được thực hiện đúng quy định, các cặp đôi nên tìm đến sự tư vấn, hỗ trợ từ những đơn vị có kinh nghiệm trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản và pháp lý quốc tế như AHC.
Tại AHC, khách hàng được:
- Tư vấn chi tiết, chuyên sâu hỗ trợ định hướng phương án tối ưu cho từng trường hợp, bao gồm cả các trường hợp đặc biệt.
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ cần thiết và hoàn thiện các thủ tục pháp lý đầy đủ – đúng quy định trong suốt quá trình thực hiện IVF ở trong và ngoài nước.
- Kết nối chuyên gia hỗ trợ sinh sản hàng đầu cùng mạng lưới liên kết với các bệnh viện lớn trong và ngoài nước
Đặc biệt, AHC sẽ đồng hành với quý khách xuyên suốt từ tư vấn – hoàn thiện hồ sơ – xây dựng phác đồ – theo dõi điều trị.
Chúng tôi không chỉ hỗ trợ về mặt chuyên môn mà còn giúp khách hàng an tâm về pháp lý, tối ưu thời gian và nâng cao cơ hội thành công trong hành trình tìm con.
Lời kết: Tóm lại, thủ tục đăng ký làm IVF cần thực hiện đúng theo từng trường hợp cụ thể về pháp lý và y khoa. Việc hiểu rõ mình thuộc nhóm nào, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và tuân thủ đúng quy định sẽ giúp quá trình điều trị diễn ra thuận lợi, an toàn và đảm bảo quyền lợi lâu dài cho cả cha mẹ và trẻ sinh ra.
