Nhiều người khi tìm hiểu về các phương pháp hỗ trợ sinh sản thường nghe đến cụm từ “bơm tinh trùng vào buồng trứng”. Tuy nhiên, đây là cách gọi chưa chính xác về mặt y khoa. Trên thực tế, kỹ thuật được áp dụng trong điều trị hiếm muộn là bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI – Intrauterine Insemination).
Nội dung bài viết
Vậy IUI là gì, được thực hiện như thế nào và phù hợp với những trường hợp nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Bơm tinh trùng vào buồng trứng là gì?
Trong y học, không có kỹ thuật bơm tinh trùng trực tiếp vào buồng trứng.
Cụm từ “bơm tinh trùng vào buồng trứng” thực chất là cách gọi nhầm của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI).
Ở quá trình thụ thai tự nhiên, tinh trùng sẽ di chuyển từ âm đạo qua cổ tử cung, vào buồng tử cung và gặp trứng tại vòi trứng để xảy ra quá trình thụ tinh.
Đối với IUI, sau khi được lọc rửa trong phòng xét nghiệm, những tinh trùng có khả năng di động tốt sẽ được đưa trực tiếp vào buồng tử cung đúng thời điểm rụng trứng. Điều này giúp rút ngắn quãng đường di chuyển của tinh trùng, tăng cơ hội gặp trứng và hỗ trợ quá trình thụ thai.
Quy trình bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI)
Để tăng khả năng thụ thai, phương pháp bơm tinh trùng IUI cần được thực hiện theo đúng quy trình và đúng thời điểm rụng trứng của người vợ. Thông thường, quá trình này khá nhẹ nhàng, ít xâm lấn và không mất quá nhiều thời gian.
1. Thăm khám và đánh giá khả năng sinh sản
Trước khi điều trị, cả hai vợ chồng sẽ được khám và làm các xét nghiệm cần thiết.
Người vợ thường được đánh giá:
- Dự trữ buồng trứng.
- Tình trạng rụng trứng.
- Buồng tử cung và vòi trứng.
- Nội tiết sinh sản.
Người chồng sẽ được thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm đánh giá:
- Số lượng tinh trùng.
- Khả năng di động.
- Hình thái tinh trùng.
Kết quả thăm khám giúp bác sĩ xác định liệu IUI có phải là phương pháp phù hợp hay cần lựa chọn kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khác.
2. Theo dõi sự phát triển của nang noãn
Trong nhiều trường hợp, người vợ sẽ được chỉ định sử dụng thuốc kích thích buồng trứng nhằm tăng số lượng nang noãn trưởng thành.
Bác sĩ sẽ siêu âm định kỳ để theo dõi:
- Sự phát triển của nang noãn.
- Độ dày nội mạc tử cung.
- Thời điểm rụng trứng.
Khi nang đạt kích thước phù hợp, người bệnh có thể được tiêm thuốc kích rụng trứng để xác định chính xác thời điểm thực hiện IUI.
3. Lọc rửa tinh trùng
Vào ngày thực hiện IUI, mẫu tinh dịch sẽ được xử lý tại phòng xét nghiệm.
Quá trình lọc rửa giúp:
- Loại bỏ tinh trùng chết.
- Loại bỏ tinh trùng di động kém.
- Loại bỏ các thành phần không cần thiết trong tinh dịch.
- Chọn lọc nhóm tinh trùng có khả năng di động tốt nhất.
Đây là bước quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả của phương pháp IUI.
4. Bơm tinh trùng vào buồng tử cung
Bác sĩ sử dụng một ống thông nhỏ, mềm để đưa mẫu tinh trùng đã được xử lý qua cổ tử cung vào buồng tử cung.
Thủ thuật thường:
- Chỉ kéo dài vài phút.
- Không cần gây mê.
- Ít gây đau hoặc chỉ gây khó chịu nhẹ.
Sau khi thực hiện, người bệnh thường nghỉ ngơi trong thời gian ngắn trước khi trở về sinh hoạt bình thường.
5. Theo dõi sau IUI
Sau thủ thuật, bác sĩ có thể kê thuốc hỗ trợ hoàng thể nếu cần.
Khoảng 14 ngày sau bơm tinh trùng, người bệnh sẽ được hẹn xét nghiệm β-hCG hoặc thử thai theo chỉ định để đánh giá kết quả điều trị.
Những trường hợp nào phù hợp với IUI?
IUI thường được chỉ định cho các cặp vợ chồng hiếm muộn ở mức độ nhẹ, đặc biệt khi vẫn còn khả năng thụ thai tự nhiên.
- Nam giới có tinh trùng yếu nhẹ: Những trường hợp tinh trùng di động kém hoặc số lượng tinh trùng thấp mức nhẹ có thể được bác sĩ cân nhắc thực hiện IUI nhằm tăng khả năng tinh trùng gặp trứng.
- Nữ giới gặp vấn đề về rụng trứng: Phụ nữ bị rối loạn phóng noãn, kinh nguyệt không đều hoặc khó xác định ngày rụng trứng cũng là đối tượng phù hợp với phương pháp này.
- Cặp vợ chồng hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân: Nhiều cặp vợ chồng đã thả tự nhiên trong thời gian dài nhưng chưa có thai dù kết quả kiểm tra cơ bản vẫn bình thường có thể được chỉ định IUI trước khi chuyển sang IVF.
Tuy nhiên, IUI thường không phù hợp với người bị tắc cả hai vòi trứng, nam giới có tinh trùng quá yếu hoặc phụ nữ lớn tuổi, suy giảm dự trữ buồng trứng nặng. Khi đó, bác sĩ có thể tư vấn phương pháp hỗ trợ sinh sản khác phù hợp hơn.
Khi nào IUI không phù hợp?
IUI thường không được ưu tiên nếu người bệnh có các tình trạng như:
- Tắc cả hai vòi trứng.
- Ứ dịch vòi trứng chưa được điều trị.
- Vô sinh nam mức độ nặng.
- Suy giảm dự trữ buồng trứng nghiêm trọng.
- Lạc nội mạc tử cung giai đoạn nặng.
Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể tư vấn chuyển sang các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khác như IVF để tăng khả năng thành công.
Những lưu ý trước và sau khi bơm tinh trùng IUI
Để tăng khả năng thành công khi thực hiện IUI, các cặp vợ chồng cần chú ý đến sức khỏe, chế độ sinh hoạt và tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ trước và sau khi thực hiện.
Trước khi bơm tinh trùng
Các cặp vợ chồng nên:
- Tuân thủ lịch khám.
- Dùng thuốc đúng hướng dẫn.
- Duy trì chế độ ăn uống cân đối.
- Ngủ đủ giấc.
- Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
Nam giới thường được hướng dẫn kiêng xuất tinh từ 2–5 ngày trước ngày lấy mẫu tinh dịch để tối ưu chất lượng tinh trùng.
Sau khi bơm tinh trùng
Sau IUI, người vợ nên:
- Nghỉ ngơi hợp lý.
- Có thể sinh hoạt bình thường nếu sức khỏe ổn định.
- Tránh vận động gắng sức trong vài ngày đầu.
- Dùng thuốc đúng chỉ định.
- Tái khám theo lịch hẹn.
Nếu xuất hiện đau bụng nhiều, ra máu nhiều hoặc sốt, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được kiểm tra.
Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt
Trong thời gian chờ kết quả, nên:
- Bổ sung đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất.
- Uống đủ nước.
- Tập luyện nhẹ nhàng.
- Giữ tinh thần thoải mái.
- Hạn chế căng thẳng kéo dài.
Việc duy trì lối sống lành mạnh giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể trong quá trình điều trị hiếm muộn.
AHC – Đồng hành cùng bạn trong hành trình tìm con
Việc lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp cần dựa trên nguyên nhân hiếm muộn, tình trạng sức khỏe của cả hai vợ chồng và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. IUI có thể là lựa chọn hiệu quả đối với nhiều trường hợp, nhưng không phải giải pháp phù hợp cho tất cả người bệnh.
AHC đồng hành cùng khách hàng trong hành trình hỗ trợ sinh sản thông qua việc tư vấn lộ trình điều trị, kết nối với các bệnh viện và trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ y tế và theo dõi các mốc điều trị quan trọng. Với định hướng cá thể hóa giải pháp cho từng gia đình, AHC giúp khách hàng tiếp cận thông tin chính xác, chủ động hơn trong quá trình điều trị và an tâm trên hành trình tìm kiếm cơ hội làm cha mẹ.
Nguồn tham khảo: American Society for Reproductive Medicine (ASRM), European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE), American College of Obstetricians and Gynaecologists (ACOG), Fertility and Sterility và các nghiên cứu trên PubMed về bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) trong điều trị vô sinh, hiếm muộn.
