Nhiều cặp vợ chồng mong muốn có song thai với hy vọng “một lần đủ nếp đủ tẻ” hoặc rút ngắn hành trình sinh con. Vì vậy, không ít người băn khoăn liệu thực hiện thụ tinh nhân tạo có làm tăng khả năng sinh đôi hay không. Thực tế, mang song thai hoàn toàn có thể xảy ra sau các phương pháp hỗ trợ sinh sản, nhưng đây không phải là mục tiêu điều trị mà các bác sĩ hướng tới.
Nội dung bài viết
Tại AHC, khách hàng luôn được tư vấn đầy đủ về lợi ích, nguy cơ của thai đơn và đa thai, từ đó xây dựng lộ trình điều trị cá nhân hóa, vừa tối ưu cơ hội mang thai vừa đảm bảo an toàn cho mẹ và em bé.
Thụ tinh nhân tạo có thể sinh đôi không?
Thụ tinh nhân tạo là cách gọi chung của các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) và IVF (thụ tinh trong ống nghiệm).
Câu trả lời là: Có. Người thực hiện IUI hoặc IVF có thể mang song thai, thậm chí đa thai, với tỷ lệ cao hơn so với mang thai tự nhiên.
Song thai có thể hình thành trong các trường hợp:
- Có nhiều nang trứng trưởng thành và rụng trong cùng một chu kỳ (thường gặp khi kích thích buồng trứng trong IUI).
- Chuyển từ hai phôi trở lên trong chu kỳ IVF.
- Một phôi tự tách thành hai phôi giống hệt nhau, tạo thành song thai cùng trứng.
Tuy nhiên, khả năng mang song thai không đồng nghĩa với việc bác sĩ sẽ chủ động tạo song thai. Mục tiêu của điều trị hỗ trợ sinh sản hiện nay là đạt được một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn, thay vì tăng số lượng thai.
Có nên chủ động thực hiện thụ tinh nhân tạo để sinh đôi?
Theo các khuyến cáo hiện nay, các bác sĩ chuyên ngành hỗ trợ sinh sản không khuyến khích chủ động tạo đa thai.
Mặc dù nhiều người cho rằng sinh đôi giúp hoàn thành kế hoạch sinh con trong một lần mang thai, nhưng trên thực tế, đa thai luôn được xếp vào nhóm thai kỳ nguy cơ cao.
Nguy cơ đối với người mẹ
Mang song thai làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng như:
- Tiền sản giật.
- Đái tháo đường thai kỳ.
- Thiếu máu.
- Sinh non.
- Băng huyết sau sinh.
- Tăng tỷ lệ phải sinh mổ.
Nguy cơ đối với thai nhi
So với đơn thai, song thai có nguy cơ cao hơn về:
- Sinh non.
- Cân nặng sơ sinh thấp.
- Chậm phát triển trong tử cung.
- Hội chứng truyền máu song thai (ở song thai cùng bánh nhau).
- Các biến chứng chu sinh khác.
Vì vậy, trong IVF hiện đại, nhiều trung tâm hỗ trợ sinh sản trên thế giới ưu tiên:
- Chuyển một phôi chất lượng tốt (Single Embryo Transfer – SET).
- Cá nhân hóa số lượng phôi chuyển dựa trên tuổi, chất lượng phôi và tiền sử điều trị.
- Hướng tới một thai kỳ đơn thai khỏe mạnh nhằm giảm tối đa nguy cơ cho mẹ và bé.
Có thể chọn sinh đôi 1 trai 1 gái không?
Đây cũng là thắc mắc được nhiều cặp vợ chồng quan tâm.
Về mặt kỹ thuật, trong IVF, nếu thực hiện xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT), bác sĩ có thể xác định bộ nhiễm sắc thể của từng phôi, bao gồm cả giới tính.
Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không cho phép lựa chọn giới tính thai nhi vì mục đích cá nhân, kể cả trong trường hợp mong muốn sinh đôi một trai một gái.
Việc xác định và lựa chọn giới tính chỉ được xem xét khi có chỉ định y khoa, chẳng hạn để phòng tránh một số bệnh di truyền liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Những điều cần lưu ý nếu mong muốn có song thai
Nếu bạn đang thực hiện IUI/IVF và hy vọng có song thai, cần chuẩn bị kỹ lưỡng cả về y khoa, tâm lý và tài chính, đồng thời hiểu rõ những rủi ro đi kèm.
- Nếu đang điều trị IUI hoặc IVF và mong muốn mang song thai, bạn cần được tư vấn đầy đủ để hiểu rõ cả lợi ích và những nguy cơ có thể gặp.
Một số lưu ý quan trọng gồm:
Thăm khám đầy đủ trước điều trị
Đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng, bao gồm:
- Dự trữ buồng trứng.
- Nội tiết sinh sản.
- Tử cung và buồng trứng.
- Chất lượng tinh trùng.
- Các bệnh lý nội khoa đi kèm.
Không tự ý sử dụng thuốc kích thích buồng trứng
Thuốc kích thích buồng trứng phải được chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ.
Việc tự ý sử dụng có thể làm tăng nguy cơ:
- Quá kích buồng trứng.
- Đa thai ngoài mong muốn.
- Các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.
Lựa chọn cơ sở hỗ trợ sinh sản uy tín
Một trung tâm hỗ trợ sinh sản có đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm và phòng thí nghiệm đạt chuẩn sẽ giúp xây dựng phác đồ phù hợp, tối ưu tỷ lệ thành công và hạn chế rủi ro.
Chuẩn bị tâm lý và tài chính
Song thai thường đi kèm:
- Chi phí khám thai và sinh nở cao hơn.
- Nguy cơ phải theo dõi sát trong thai kỳ.
- Áp lực chăm sóc hai trẻ cùng lúc sau sinh.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp gia đình chủ động hơn trong suốt hành trình mang thai và nuôi con.
Theo dõi thai kỳ chặt chẽ
Nếu mang song thai, mẹ bầu cần khám thai đúng lịch và thực hiện đầy đủ các mốc siêu âm để:
- Theo dõi sự phát triển của từng thai.
- Phát hiện sớm các biến chứng.
- Có kế hoạch xử trí kịp thời khi cần thiết.
AHC đồng hành cùng khách hàng trên hành trình hỗ trợ sinh sản an toàn
Mỗi trường hợp hiếm muộn đều có những đặc điểm riêng và không phải ai cũng phù hợp với cùng một chiến lược điều trị. Với các trường hợp mong muốn mang song thai, điều quan trọng là cân bằng giữa nguyện vọng của khách hàng và các yếu tố an toàn y khoa.
AHC là đơn vị tư vấn, kết nối và đồng hành trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, giúp khách hàng xây dựng lộ trình điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe và kế hoạch sinh sản của từng gia đình. Khách hàng được tư vấn cá nhân hóa về IUI, IVF và các kỹ thuật hỗ trợ hiện đại; kết nối với hệ thống bệnh viện và trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín trong nước và quốc tế; đồng thời được hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tư vấn pháp lý đối với những trường hợp đặc biệt và đồng hành xuyên suốt từ trước điều trị đến theo dõi sau chuyển phôi.
Thay vì đặt mục tiêu sinh đôi bằng mọi giá, việc lựa chọn phương án điều trị phù hợp và an toàn sẽ giúp nâng cao cơ hội có một thai kỳ khỏe mạnh và hiện thực hóa mong muốn làm cha mẹ một cách bền vững.
